Tư vấn giáo dục sức khỏe cho người bệnh dọa sinh non

1. ĐẠI CƯƠNG
2. Dọa sinh non là gì?

Dọa sinh non là tình trạng thai phụ xuất hiện các dấu hiệu chuyển dạ trước 37 tuần tuổi thai, như cơn gò tử cung, đau bụng từng cơn, ra huyết âm đạo hoặc rỉ ối, nhưng thai chưa được sinh ra. Đây là tình trạng cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời để kéo dài tuổi thai, giúp thai nhi phát triển tốt hơn.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Một số nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ dọa sinh non gồm:

• Tiền sử sinh non hoặc sảy thai nhiều lần
• Mang đa thai
• Cổ tử cung ngắn, hở eo tử cung
• Nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc phụ khoa
• Lao động nặng, đi lại nhiều
• Căng thẳng, mất ngủ
• Đa ối, rau tiền đạo, bong nhau non
• Tăng huyết áp thai kỳ, đái tháo đường thai kỳ

1. DẤU HIỆU CẦN THEO DÕI

Người bệnh cần báo ngay cho nhân viên y tế khi có các dấu hiệu sau:

• Đau bụng từng cơn, bụng gò cứng
• Cơn gò xuất hiện đều đặn, nhiều hơn 4 cơn trong 20 phút hoặc 8 cơn trong 1 giờ
• Cảm giác nặng bụng dưới, tức vùng chậu
• Đau lưng âm ỉ hoặc tăng dần
• Ra dịch nhầy hồng hoặc ra máu âm đạo
• Rỉ nước âm đạo, nghi ngờ vỡ ối
• Thai máy giảm hoặc yếu hơn bình thường
• CHĂM SÓC VÀ THEO DÕI

1. Nghỉ ngơi

• Nằm nghỉ nhiều, ưu tiên nằm nghiêng trái
• Hạn chế đi lại, leo cầu thang
• Không mang vác vật nặng
• Tránh làm việc quá sức

2. Tuân thủ điều trị

• Dùng thuốc giảm co, thuốc dưỡng thai đúng chỉ định
• Không tự ý ngưng thuốc
• Tái khám đúng lịch hẹn
• Thực hiện các xét nghiệm và siêu âm theo yêu cầu bác sĩ

3. Theo dõi thai

• Theo dõi số cơn gò trong 1 giờ
• Theo dõi thai máy mỗi ngày
• Báo ngay khi thai máy giảm

4. Chế độ sinh hoạt

• Tránh căng thẳng, lo âu
• Ngủ đủ giấc
• Kiêng quan hệ tình dục khi chưa có chỉ định của bác sĩ
• Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ

1. CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG

Thai phụ cần ăn đầy đủ dinh dưỡng để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi:

• Tăng cường chất đạm: thịt, cá, trứng, sữa
• Bổ sung sắt, canxi, acid folic theo toa
• Ăn nhiều rau xanh, trái cây
• Uống đủ 2-2,5 lít nước/ngày
• Hạn chế cà phê, trà đặc, nước ngọt có gas
• Không sử dụng rượu bia và thuốc lá

1. PHÒNG NGỪA BIẾN CHỨNG

• Khám thai định kỳ đầy đủ
• Điều trị sớm các nhiễm trùng phụ khoa, tiết niệu
• Kiểm soát tốt bệnh lý thai kỳ
• Theo dõi cơn gò và dấu hiệu ra dịch âm đạo
• Đến bệnh viện ngay khi có dấu hiệu bất thường

1. DẤU HIỆU NGUY HIỂM – CẦN ĐI KHÁM NGAY

Cần đến bệnh viện ngay khi có:

• Đau bụng tăng nhiều
• Gò tử cung liên tục
• Ra máu âm đạo
• Rỉ hoặc vỡ ối
• Thai máy giảm rõ
• Sốt, tiểu buốt, tiểu rắt
• Chóng mặt, mệt nhiều
• HỖ TRỢ TINH THẦN
• Giữ tâm lý thoải mái
• Tránh lo lắng quá mức
• Nghỉ ngơi hợp lý
• Có sự hỗ trợ từ chồng và gia đình
• Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế
• THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
• Dọa sinh non cần được phát hiện và điều trị sớm
• Nghỉ ngơi và tuân thủ điều trị giúp kéo dài thai kỳ
• Theo dõi cơn gò và thai máy mỗi ngày
• Đến bệnh viện ngay khi có dấu hiệu bất thường

1. TÀI LIỆU THAM KHẢO
2. Bộ Y tế Việt Nam – Hướng dân quốc gia về chăm sóc sức khỏe sinh sản
3. Bệnh viện Hùng Vương – Dấu hiệu cảnh báo dọa sinh non
4. WHO – Preterm birth fact sheet

NCBI – Preterm Labor (StatPearls)