Tư vấn giáo dục sức khỏe người bệnh lồng ruột
- ĐẠI CƯƠNG
- Lồng ruột là gì?
Lồng ruột là tình trạng một đoạn ruột chui vào lòng đoạn ruột kế cận, gây tắc ruột và cản trở lưu thông máu nuôi ruột.
- Đối tượng thường gặp
- Trẻ từ 3 tháng đến 2 tuổi (phổ biến nhất)
- Ít gặp ở trẻ lớn và người lớn
Đây là cấp cứu ngoại khoa, cần xử trí sớm.
- NGUYÊN NHÂN – YẾU TỐ NGUY CƠ
- Thường không rõ nguyên nhân
- Sau nhiễm siêu vi đường tiêu hóa
- Phì đại hạch mạc treo
- Polyp, túi thừa (hiếm)
- TRIỆU CHỨNG ĐIỂN HÌNH
- Đau bụng từng cơn (trẻ quấy khóc, co chân lên bụng)
- Nôn ói
- Đi ngoài phân nhầy máu (giống “mứt nho”)
- Bụng chướng
- Trẻ mệt, lừ đừ
Không phải lúc nào cũng có đầy đủ triệu chứng
- BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM
- Nếu không điều trị kịp thời:
- Tắc ruột hoàn toàn
- Hoại tử ruột
- Thủng ruột
- Nhiễm trùng ổ bụng
- Nguy hiểm đến tính mạng
- CHẨN ĐOÁN
- Khám lâm sàng
- Siêu âm bụng (phương pháp chính)
- X-quang bụng (khi cần)
- ĐIỀU TRỊ
- Tháo lồng không phẫu thuật
Phương pháp ưu tiên nếu phát hiện sớm
- Bơm hơi hoặc bơm thuốc cản quang qua hậu môn
- Thực hiện tại bệnh viện
- Phẫu thuật
Áp dụng khi:
- Tháo lồng thất bại
- Đến muộn, có biến chứng
- CHĂM SÓC SAU ĐIỀU TRỊ
- Theo dõi tại viện
- Theo dõi đau bụng, nôn ói
- Theo dõi đi tiêu
- Phát hiện tái lồng sớm
- Chăm sóc tại nhà
- Cho trẻ ăn uống lại từ từ theo hướng dẫn
- Theo dõi tình trạng bụng và phân
- Giữ vệ sinh ăn uống
- DẤU HIỆU TÁI PHÁT (CẦN ĐI KHÁM NGAY)
- Trẻ đau bụng từng cơn trở lại
- Nôn ói
- Đi ngoài bất thường (phân nhầy máu)
- Bỏ bú, quấy khóc, mệt
Lồng ruột có thể tái phát, đặc biệt trong những ngày đầu
- PHÒNG NGỪA
- Không có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu
- Phát hiện sớm triệu chứng là quan trọng nhất
- Đưa trẻ đi khám ngay khi nghi ngờ
- THEO DÕI – TÁI KHÁM
- Tái khám theo lịch hẹn
- Theo dõi sát trong 24-48 giờ đầu sau điều trị
- THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
- Lồng ruột là bệnh cấp cứu, cần đưa trẻ đi khám ngay.
- Phát hiện sớm giúp điều trị không cần phẫu thuật.
- Theo dõi sát để phát hiện tái phát sớm.
- Không tự ý điều trị tại nhà khi trẻ đau bụng bất thường.
- TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bộ Y tế Việt Nam. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh nhi khoa.
- Bệnh viện Nhi Đồng. Tài liệu lồng ruột ở trẻ em.
- World Health Organization (WHO). Childhood emergency care guidelines.
- American Academy of Pediatrics (AAP). Intussusception Guidelines.
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Acute abdominal conditions in children
